قابل استفاده در: مقاله نویسی و انجام پژوهش های علمی
منابع فارسی: دارد
منابع لاتین: دارد
پیشینه داخلی جدید: دارد
پیشینه خارجی جدید: دارد
نوع فایل: Word قابل ویرایش
تعداد صفحه: 65 صفحه
بعد از پرداخت حق اشتراک فایل شماره 240 را دانلود کنید.
مفهوم منبع کنترل که نخستین بار به وسیله راتر مطرح شد در مطالعات مربوط به انگیزیش به گونه ای فزاینده ای اهمیت نظری و عملی به دست آورده است. نظریه یادگیری اجتماعی که مفهوم منبع کنترل از آن مایه می گیرد عبارت است از این که شخص در برابر یک موفقیت با انتظاراتی روبرو می شود که نتایج احتمالی رفتارهای ممکن او را در بر می گیرد. این انتظارات مبتنی بر تجارب گذشته فرد هستند. بنابر نظریه راتر احتمال رفتاری معین به گونه ای قانونمند با توجه به انتظارات فرد نسبت به نتایج آن رفتار فرق می کند.
کنترل یعنی توان هدایت یا اعمال قدرت یا بازداری رفتار خود یا دیگران. احساس کنترل داشتن احساس مطلوبی است که در بهداشت روانی فرد نقش مهمی بازی می کند حتی اگر این احساس توهمی بیش نباشد (کریمی، 1374).
محققان در مورد توانایی فرد در کنترل محیط از دیدگاه های مختلف و تحت عناوین گوناگون سخن گفته اند مانند رقابت، شایستگی، تفوق طلبی، درماندگی و نومیدی همه به نوعی در توصیف اینکه فرد تا چه درجه ای قادر است حوادث و رویدادهای مهم زندگی خود را کنترل کند به کار رفته است از دیدگاه روانشناسان واژه کنترل دارای دو معنای عمومی است:
الف) کنترل تجربی که نوعی متدولوژی علمی است و در محدوده تجربیات علمی عمل می کند.
ب) کنترل به عنوان یک متغیر رفتاری یا به طور روشن تر توانایی تاثیرگذاشتن و دستکاری محیط در نظر گرفته می شود (پودات، 1375).
به طور کلی مقصود از کنترل درونی این است که شخص رویدادهای خاص را از رفتار یا ویژگی های نسبتاً پایدار خود می داند از سوی دیگر کنترل بیرونی این است که شخص نوعی تقویت منفی یا مثبت را که به دنبال رفتار خاصی آمده معلول رفتار خود ندانسته، بلکه آن را نتیجه تصادف و اتفاق و شانس تلقی می کند. یا آن را به نفوذ افراد قدرتمند نسبت می دهد و با پیش کشیدن عوامل محیطی امکان پیش بینی آن را نفی می کند (آناستازی ، 1364).
به عبارت دیگر منبع کنترل درونی به این معنا است که تقویت و تنبیه هایی که شخص دریافت می کند حاصل تلاش و تدابیر شخص هستند. منبع کنترل بیرونی به این معنا است که تقویت شخص به سبب نیروهای بیرونی ورای کنترل او می باشند (صبوری، مقدم، 1376). کسی نمی تواند از یک شخصیت درونی که کاملاً مستقل از محیط است صحبت کند و همچنین نمی تواند روی رفتار به عنوان پاسخ خودکار نسبت به مجموعه ای عینی از محرک های محیطی تکیه کند. برای فهم رفتار یک فرد ترجیحاً باید هم جنبه های فردی (تاریخچه و تجربیات یادگیری اش) و هم جنبه ی محیطی (محرک هایی که شخص به آنها آگاهی است و پاسخ می دهد) را در نظر داشت (مارنس ، 2001).
اگر منبع کنترل را بر روی یک پیوستار تصور کنیم در یک طرف پیوستار منبع کنترل درونی ها قرار می گیرد که معتقدند پیش آمدهایی که با آنها مواجه می شوند اساساً از اعمال خودشان نشات می گیرد در انتهای دیگر پیوستار بیرونی های هستند که معتقدند بیشتر چیزهایی که برایشان اتفاق می افتد نتیجه ای از علل خارجی و فراسوی کنترل مستقیم آنها می باشد (بارون ، 1997).
همچنین کنترل عبارت است از درجه یا میزان اعتقاد فرد به اینکه تقویت ها وابسته یا همراه با رفتار او هستند، به این ترتیب شخصی که احساس می کند بر این تقویت ها تسلط دارد درون بین تلقی می شود. حال آنکه اگر شخص پیامد رفتار را مستقل از نحوه رفتار یا پاسخ خود را وابسته به شرایط دیگری بداند برون بین نامیده می شود. اصطلاح مرکز، کانون یا هسته کنترل به ادراکی گفته می شود که ما از علیت نتایج رفتار خود داریم (بال، 1977).
ادامه دارد ...
