سلامت جسماني: بيماري همسر مي تواند در حكم بحران باشد . اين همان زماني است كه رابطه تضعيف يا تقويت مي شود.
عوامل موثر بر رضایت زناشویی:
1)سلامت جسماني:
بيماري همسر مي تواند در حكم بحران باشد . اين همان زماني است كه رابطه تضعيف يا تقويت مي شود. ايثار همسر سالم در هنگام بيماري صرفا زماني مي توان به تحكيم ازدواج كمك كند كه فرد بيمار معتقد باشد انگيزه اين ايثار عشق بوده است؛ اما، اگر در حكم وظيفه تلقي شود، چنين تحكيمي صورت نخواهد گرفت. اگر ازدواج مزبور قبل از بيماري به عنوان رابطه عاشقانه محسوب گردد، احتمالا بهتر است انگيزه آن ايثار را عشق بناميم (ساپينگتون، بی تا؛ ترجمه حسین شاهی، 1392).
نيازها و مشكلات مربوط به سلامت جسماني، ممكن است زمان، انرژي و توجهي كه بايد بر روابط زناشويي متمركز شود را به خود اختصاص دهد و كيفيت هيجاني مناسب مورد نياز در رابطه زناشويي تحت تاثير قرار دهد. در يكي از مطالعات انجام شده درباره رابطه بين ازدواج و سلامت جسماني، مشخص شد كه رضايت زناشويي با سلامت همسران در سنين بالا مرتبط نبود؛ بلكه، با سلامت سنين متوسط و جواني ارتباط داشت (ملازاده،1381).
به عبارت ديگر همبستگي ها براي افراد جوان قوي تر بود؛ از اين رو، رضامندي زناشويي چنانچه در سالهاي نخست ازدواج باشند و انتظار مشكلات جسماني را نداشته باشند، ممكن است با سلامت بيشتر ارتباط داشته باشد. نتايج يك تحقيق كه توسط انيستيتو مطالعات خانوادگي استراليا ارايه شده حاكي از آن است كه عوامل عاطفي، ناسازگاري و احساس جدا از هم بودن نقش موثري در كاهش رضايت زناشويي داشته است و گاهي نيز باعث جدايي آنها شده است. همچنين نااميدي و تعاملات منفي به مرور زمان اهميت بيشتري نسبت به جنبه هاي مثبت در تعاملات زناشويي پيدا مي كند . تحقيقات متعددي كه در زمينه رابطه بين سلامت رواني و رضايت زناشويي انجام شده، همواره بيانگر اين است كه افرادي كه از سلامت رواني مناسب برخوردار نيستند و مشكلات هيجاني از قبيل افسردگي دارند، نارضامندي بيشتري را در زندگي زناشويي خود گزارش كرده اند. مشكلات هيجاني باعث افزايش تعاملات منفي و ركود در فعاليتهاي روزمره مي شوند. از اين رو سلامت هيجاني با رضامندي هر دو زوج رابطه معني دار دارد (عبداله زاده،1382).
طبق عقيده ويلسون ، لارسون واستون ( 1993) تجربه تنيدگي ( منبع بيروني يا دروني) با ازدواج و زندگي خانوادگي مرتبط است. تنيدگي احساس شده توسط يكي از دو نفر بر همسر نيز اثر مي گذارد. مطالعات متعددي درباره رابطه تنيدگي و سازگاري دو نفره انجام شده كه نتيجه عمده آن، همبستگي منفي بين سطوح بالاي تنيدگي با سازگاري دو نفره بوده است. از اين رو، مانند آنچه در رابطه بين سلامت جسماني و سازگاري دو نفره وجود داشته، انتظار مي رود كه رابطه معكوسي بين تنيدگي و سازگاري دو نفره زنان و شوهران مشاهده شود.
جنس و رضايت زناشويي: شواهد گردآوري شده توسط كارني و برادبوري ( 1995) در فراتحليل مطالعات طولي بيانگر اين است كه برخي عوامل هستند كه به صورت مستقيم بر رضايت زناشويي تاثير ندارد اما آنها از اين جهت مهم هستند كه به طور غير مستقيم موجب كاهش يا افزايش رضايت ويا پايداري از طريق تاثيرشان روي متغيرهاي زناشويي مي شود. نكته مهم در اينجا اين است كه هر چند اين متغيرها ممكن است بر روي شوهران و همسرانشان به طور متفاوت تاثير بگذارند، شواهد گردآوري شده پيشنهاد مي كند كه تفاوتهاي جنسيتي در اين رابطه اغلب اغراق آميزند (ملازاده،1381).
برخي محققان اذعان كرده اند كه مردان بيش از زنان، ازدواج خود را با توجه به شاخص هاي مالي، والديني، خانواده، دوستان و شخصيت همسر خود مثبت تر گزارش نمودند. با اين وجود مشخص نشده است كه گزارشهاي مثبت از گستره هاي خاص زندگي زناشويي ( رضايت زناشويي) به طور مستقيم حاكي از سازگاري دو نفره بالا باشد. پاره اي از شواهد براي حمايت از هر دو جهت ( ارتباط قوي و ضعيف جنس افراد و رضايت زناشويي ) وجود دارد ( فاورز، 1991 به نقل از ملازاده،1381).
فرزندان: هوفمان و مي نيس (1978) گزارش كردند كه بسياري از والدين معتقدند، داشتن فرزند باعث نزديكي زن و شوهرها به يكديگر مي شود و برخي از زوجها به اين اميد بچه دار مي شوند كه اين كار رابطه آنها را تقويت كند. پژوهشها حاكي از آن است كه اين اميد يك فكر نابجا و واهي است. در سالهايي كه فرزندان در خانه هستند، ممكن است رضايت زناشويي كاهش يابد. بسياري از زوجهاي جوان با از راه رسيدن فرزندان تغييرات منفي را لحاظ عزت نفس، ارتباط و تعارض تجربه مي كنند نه تغييرات مثبت را. والدين نوجوانان احتمالا دوره والديني خود را بسيار تنش زا مي يابند.با اين حال تولد فرزندان به ازدواج صدمه نمي زند. بسياري از زن و شوهرهايي كه پس از تولد فرزندان در خطر تباهي زناشويي قرار دارند، آنهايي هستند كه سازگاري زناشويشان قبل از تولد فرزند نيز در نازلترين درجه بوده است(ساپينگتون، بی تا؛ ترجمه حسین شاهی، 1392).
اعتقادات ديني: در اكثر نقاط دنيا حتي در دنياي صنعتي غرب كه سازمان يافتگي مذهب و دين طي سه دهه اخير تحت تاثير قرار گرفته است با اين وجود توده مردم از مذهب براي ارتقاي روابط بين فردي و زناشويي بهره مي برند و بر اين باورند كه اعتقادات مذهبي برايشان داراي اهميت خاصي است: زيرا، ازدواج هاي فوق در بستر ارزشهايي پرورش مي يابند كه بر اهميت زندگي خانوادگي تاكيد مي كنند و همه مذاهب و اديان به ارزش خانواده تاكيد مي ورزند و فرض مي شود زوج هايي كه از نظر مذهبي متدين و فعال هستند براي زندگي خانوادگي و كيفيت روابط زناشويي ارزش بالايي قايلند. هر آييني راهنمايي هايي براي روابط خانوادگي و زندگي زناشويي فراهم مي كند كه موجب رضامندي زناشويي زوجها مي شود (ساپينگتون، بی تا؛ ترجمه حسین شاهی، 1392).
يك نكته غير قابل انكار اينكه يكي از دلايل تعهد زوجها به هم در شرايط سخت، اعتقادات و وابستگيهاي ديني آنهاست. همچنين در مواقعي كه زوجها در روابطشان دچار مشكلات جدي مي شوند ( چه زوجهاي شاد و چه ناشاد) گزارش كردند كه تعهدشان به زندگي زناشويي و مسئوليتشان در قبال فرزندانشان دليل اصلي استحكام ازدواجشان در دوره هاي استرس زا بوده است. اما نكته مهم اينكه زوجهاي رضامند اغلب بيان كرده اند كه قدرت انگيزشي عشق به همسرشان عامل دوام ازدواجشان بوده ولي زوجهاي ناراضي فرزندان و اعتقادات ديني را داراي تاثير بيشتري در دوام ازدواجشان گزارش كردند كه اين امر بيانگر اهميت مسايل روان شناختي و شخصيتي در رضامندي است. (عبداله زاده،1382).
رضايتمندي جنسي: شادكامي كلي زناشويي با رضايت مندي جنسي رابطه دارد. زوجهاي شادكام نسبت به زن و شوهرهاي ناشاد از زندگي جنسي خود خشنودترند. زوجهاي شادكام نسبت به زوجهاي ناشاد ارتباط جنسي بيشتري دارند. نتايج محققان حاكي از آن است كه صميميت جنسي در ازدواج با صميميت عاطفي رابطه دارد؛ اما، علت اين همبستگي ها روشن نيست. شايد رضامندي جنسي به اين خاطر منجر به يك ازدواج شادتر مي گردد كه بر پاداشهاي مرتبط با زوجها مي افزايد. اين احتمال نيز وجود دارد كه در يك ازدواج خوب، به ويژه ازدواجي كه در آن ارتباط و تبادل نظر خوبي به چشم مي خورد، آگاهي از اين نكته كه براي هر كدام از طرفين چه چيزي از لحاظ جنسي لذت بخش است، آسانتر مي باشد(ساپينگتون، بی تا؛ ترجمه حسین شاهی، 1392).
مسترز و جانسون (1970) معتقدند كه مشكلات جنسي اغلب به خاطر ارتباط ضعيف در زندگاني زناشويي است. قسمتي از درمان آنها براي مشكلات جنسي عبارت است از كمك به زوجها براي بهبود رابطه كلي خود با طرف مقابل. به نظر مي رسد كه احتمالا در برخي موارد، رفتار جنسي ضعيف منجر به ناخشنودي زناشويي مي شود. در برخي از موارد نيز، ناخشنودي زناشويي به مسايل و مشكلات جنسي مي انجامد و در بعضي مواقع نيز، مشكلات كلي زناشويي و مسايل جنسي هر دو ناشي از يك عامل ديگر ( مثلا، نگرانيهاي مالي يا دوه هاي طولاني مدت جدايي) هستند. در هر حال، پيوندميان رضايت مندي جنسي و رضايت زناشويي يك پيوند مطلق نيست.
برخي از زن و شوهرها بدون آنكه هيچ گونه زندگي فعالي از لحاظ جنسي داشته باشند گزارش كرده اند كه از رضايت مندي زناشويي قابل ملاحظه اي برخوردارند. برخي نيز كه از زندگي جنسي خود لذت مي برند، از زندگي زناشويي خود ناراضي هستند و كاهش تعداد دفعات ارتباط جنسي الزاما باعث كاهش خشنودي زناشويي نمي گردد(هالفورد، بی تا؛ ترجمه تبریزی، 1391).
