قاعدی و همکاران (1386) مطالعه ای با هدف بررسی رابطه بین ویژگی های مدل 5 عاملی شخصیت و بدکارکردی های جنسی در زنان و مردان انجام دادند.

مروری بر پیشینه پژوهش در زمینه ویژگی های شخصیتی

  پژوهش های داخلی در زمینه ویژگی های شخصیتی قاعدی و همکاران (1386) مطالعه ای با هدف بررسی رابطه بین ویژگی های مدل 5 عاملی شخصیت و بدکارکردی های جنسی در زنان و مردان انجام دادند. در مطالعه حاضر، نمونه ای 63 نفری(30 زن و 33 مرد) به روش نمونه¬گیری دردسترس از میان افراد مبتلا به بدکارکردی های جنسی مراجعه کننده به کلینیک خانواده دانشگاه شاهد انتخاب شدند. برای بررسی ویژگی های شخصیتی از پرسشنامه BFI و برای بررسی بدکارکردی های جنسی از مصاحبه ساختاریافته SDI (اسبراكو، ویزبرگ، و بارلو 1995) در فرم مردان و زنان استفاده گردید.

از تحلیل رگرسیون برای بررسی داده ها استفاده شد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که در زنان بدکارکردی های جنسی در حدود 27 درصد توسط ویژگی های شخصیتی پیش بینی می گردند که در این میان نوروزگرایی پیش بینی کننده قوی تری برای بدکارکردی های جنسی در زنان بود. تحلیل رگرسیون در مورد داده های به دست آمده از مردان نشان داد که هیچکدام از ویژگی های شخصیتی در مردان نتوانست به طور معنی داری اختلال های جنسی را پیش بینی کند.

ثابتی و همکاران (1386) در پژوهشی به بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی و باورهای جنسی و بررسی نقش ویژگی های شخصیتی در شکل گیری باورهای جنسی پرداختند. این پژوهش بر روی نمونه ای 57 نفری(28 زن و 29 مرد) به روش نمونه¬گیری در دسترس از میان افراد مبتلا به اختلالات جنسی که به کلینیک خانواده دانشگاه شاهد مراجعه کرده بودند، انتخاب شدند. برای بررسی ویژگی های شخصیتی از پرسشنامه BFI و برای بررسی باورهای جنسی از پرسشنامه باورهای بدكاركردی جنسی در دو فرم زنان و مردان(نوبره، گاویا و گومز، 2003) استفاده گردید. برای بررسی رابطه بین متغیرها از تحلیل رگرسیون استفاده گردید.

نتایج حاصل نشان داد که در زنان بین ثبات هیجانی و پذیرا بودن نسبت به تجارب با «پاکدامنی زن» و بین وظیفه شناسی و پذیرا بودن نسبت به تجارب با «باورهای مرتبط با سن»، و بین سازش پذیری، وظیفه شناسی، ثبات هیجانی و پذیرا بودن نسبت به تجارب با «باورهای مربوط به تصویر بدن»،ارتباط معنی دار وجود دارد. بین سایر ابعاد شخصیت و دیگر باورها رابطه ای یافت نشد. در مردان بین برونگرایی و پذیرا بودن نسبت به تجارب و «باورهای مربوط به رضایتمندی جنسی زن» رابطه وجود دارد. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون نشان داد که در زنان ویژگی های شخصیتی حدود 35 درصد و در مردان در حدود 58 درصد موارد ویژگی های شخصیتی می توانند باورهای جنسی را پیش بینی کنند.

مومنی جاوید و شعاع كاظمی (1390) پژوهشی حاضر با هدف بررسی و مقایسه ویژگیهای شخصیتی بیماران مبتلا به اختلال هویت جنسی و افراد سالم انجام داده اند. جامعه پژوهش شامل کلیه مردان مبتلا به اختلال هویت جنسی هستند که در مرکز مدیریت بحران شهید نواب صفوی واقع در میدان شهید محلاتی تهران حضور داشتند. از جامعه مذکور 20 نفر که روان شناسان و روان پزشکان آنها را مبتلا به اختلال هویت جنسی تشخیص داده بودند و با پاسخگویی به چک لیست ملاک های تشخیص اختلال هویت جنسی مورد تایید قرار گرفتند، انتخاب شدند. همچنین نمونه ای بیست نفری از مردان عادی جامعه به عنوان گروه گواه انتخاب شد. هر دو گروه در دامنه سنی 20 تا سال 35 قرار داشتند و حداقل تحصیلات آنها دیپلم بود.

سوال اصلی پژوهش این بود که آیا بین ابعاد ویژگی های شخصیتی افراد مبتلا به اختلال هویت جنسی و افراد بهنجار تفاوت معناداری وجود دارد؟ طرح پژوهش از نوع علی مقایسه ای بود. ابزار مورد استفاده در پژوهش؛ پرسشنامه پنج عاملی شخصیت نئو، و چک لیست 23 سوالی که با ملاک های تشخیصی DSMIV برای اختلال هویت جنسی تطابق کامل دارد.

روش تجزیه و تحلیل داده ها آزمون Tبرای گروه های مستقل و تحلیل واریانس بود. بر اساس نتایج به دست آمده، بین افراد سالم و بیمار در متغیر ویژگیهای شخصیتی تفاوت معناداری وجود دارد .p<0.001, f=10.60 ابعاد روان رنجوری، تجربه گرایی و برون گرایی در افراد بیمار نسبت به افراد سالم در سطح بالاتری بود، ولی افراد سالم به لحاظ توافق نسبت به افراد بیمار در سطح بالاتری بودند. بین افراد سالم و بیمار به لحاظ وجدانی بودن تفاوت معناداری مشاهده نشد. رهنمای نهزمی، رضائی، جمهری، و احدی (1391) پژوهشی با هدف مقایسه ویژگی های شخصیتی و استرس در بیماران مبتلا به زخم‏معده (PUD) و افراد سالم با توجه به تفاوت های جنسیتی آنها انجام دادند.

طرح این مطالعه مورد-شاهدی همسان شده ‏بود که در آن 60 بیمار مراجعه کننده به 8 درمانگاه خصوصی که مبتنی بر نظر پزشک معالج تشخیص یا سابقه قبلی از زخم معده (پپتیک اولسر) داشتند با 60 فرد سالم به عنوان گروه کنترل از نظر ویژگی های شخصیتی و میزان استرس تجربه شده مقایسه شد. تعداد زنان و مردان در دو گروه برابر بود (30 نفر مرد و 30 نفر زن). ابزارهای پژوهش شامل مقیاس درجه بندی سازگاری مجدد اجتماعی هلمز-راهه برای سنجش میزان استرس های روزمره زندگی و پرسش‏نامه شخصیتی پنج عاملی نئو (NEO-FFI) برای ارزیابی 5 ویژگی شخصیتی نوروزگرایی (N)، برون‏گرایی (E)، گشودگی (O)، توافق پذیری (A)و وظیفه شناسی (C) بود. تمامی داده های پژوهش با استفاده از نرم افزارSPSS (Ver16.0) و آزمون های تحلیل واریانس چندمتغیری (MANOVA) و تحلیل رگرسیون (به شیوه هم‏زمان) آنالیز‏شدند.

یافته ها نشان داد میزان استرس تجربه شده در بیماران مبتلا به PUD بیشتر از گروه کنترل بود. از نظر ویژگی های شخصیتی گروه بیماران به طور چشمگیری نمرات بالاتری را در ویژگی های (N)،(E) و (O) به دست ‏آوردند و در این مورد اثر تعاملی جنسیت با بیماری تنها در مورد ویژگی (O) معنی دار بود. اثر عامل جنسیت بر استرس معنی دار نبود، اما عامل بیماری و نیز تعامل بیماری و جنسیت بر سطوح استرس نقشی مهم ایفا‏کرد (05/>0P) نتایج تحلیل رگرسیون نشان‏داد تنها ویژگی شخصیتی نوروزگرایی (N) می تواند به طور معنی داری میزان استرس تجربه شده را پیش بینی‏کند (01/0>P).

پژوهش های خارجی

در زمینه ویژگی های شخصیتی مانجاك و استاپلز (1976)، در مطالعه خود بر روی زنان متاهل با بازداری جنسی، به این نتیجه رسیدند كه رابطه معناداری بین ویژگی های شخصیتی و بدكاركردی جنسی گروه نمونه وجود ندارد.

در مطالعه ای مشابه كوكوف ، فیل ، رونستورف ، آلدنهوف و بسینگر (1980)، دریافتند كه بین ویژگی های مختلف شخصیت و بدكاردی جنسی در مردان تفاوت معنی داری وجود ندارد.

فارلی ، نلسون ، نایت و گارسیا كلبرگ (1977)، در مطالعه خود بیان كردن كه هیچ نوع رابطه معنی داری بین ویژگی های شخصیت و نگرش های جنسی و همچنین بین ویژگی های شخصیت و فعالیت جنسی وجود ندارد.

محققانی از قبیل كوفر ، روزنبام و دیتر ِ(1977)، روزنهیم و نیومن (1981) و كلمنت و فافلین (1980)، در مطالعات بالینی خود و با استفاده از سایر پرسشنامه های شخصیت از قبیل NEO دریافتندكه بین ویژگی های شخصیت و بدكاركردی های جنسی از جمله بدكاركردی نعوظ و انزال زودرس ارتباط معنی داری وجود دارد.

هریس ، یولیس و لوكاست (1980)، دریافتند هیچ نوع رابطه ای بین ویژگی های شخصیت و رفتارهای جنسی در نمونه دانشجویی وجود ندارد. تنها یافته این محققان وجود رابطه مثبت بین برونگرایی با برانگیختگی جنسی در مورد زنان دانشجو گروه نمونه بود.

ویلسون و گوسلین (1980) در مطالعه خود بر روی نمونه ای از یادگارپرستان، مبدل پوشان، ناراضیان جنسی و آزارگر/آزارطلب ها به بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیت و اختلالات جنسی پرداختند. نتایج این مطالعه نشان داد كه تمامی گروه ها در درونگرایی و روان رنجوخویی نمره بالایی كسب نمودند. هیچ تفاوتی بین گروه ها در ابعاد مختلف شخصیت وجود نداشت.

شنك و فرانگ (1986) در مطالعه خود بر روی مردان جوانِ مجرد، گزارش دادند كه رابطه مثبت معنی داری بین برونگرایی و زمان اولین رابطه جنسی، تعداد شریك های جنسی و فراوانی روابط جنسی وجود دارد. این مطالعه همچنین هیچ نوع شواهدی را دال بر وجود رابطه معنی دار بین روان رنجورخویی و روان پریش خویی با فعالیت جنسی این افراد نشان نداد. ویس ، کوزمی کوا و یوربنک (1995) به بررسی رابطه ویژگی های شخصیتی و اختلال عملکرد جنسی در مردان پرداختند. برای این منظور 47 مرد مبتلا به اختلال نعوظی را انتخاب نمودند. نتایج پژوهش آنها نشان داد که افراد مبتلا به اختلال عملکرد جنسی از اضطراب و روان رنجوری بیشتری برخوردارند.

گومز و نوبری (2010) به بررسی نقش ابعاد شخصیت و آسیب شناسی روانی بر اختلال عملکرد جنسی مردان پرداختند. برای این منظور 229 نفر در مطالعه شرکت کردند. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد که بین ابعاد شخصیت ویژگی شخصیتی روان رنجوری بهترین پیش بینی کننده اختلال عملکرد جنسی می باشد. نتایج پژوهش ملکوک (2011) پژوهشی با هدف بررسیی روابط ویژگی های شخصیتی، راهبرد های مقابله ای و بهزیستی روانی انجام دادند. برای این منظور نمونه ای به حجم 251 نفر دانشجو در مقطع کارشناسی انتخاب کردند. دادهها با استفاده از مقیاس بهزیستی ذهنی (توزگول دوست، 2005) و مقیاس سبک های مقابله (هیسلی شاهین دروک، 1995) و پرسشنامه شخصیت پنج عاملی فرم کوتاه جمع آوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از روش رگرسیون سلسه مراتبی استفاده شد. نتایج نشان داد که روان رنجوری پیش بینی منفی بهزیستی ذهنی در حالی که برون گرایی و وجدان پیش بینی مثبت بهزیستی ذهنی بودند.

گلونین گر و زوهر (2011) به بررسی شخصیت و سلامت ادراک شده پرداختند. برای این منظور 1102 نمایندگان داوطلب از منطقه شارون اسرائیل پرسشنامه سرشت و منش (TCI) مقیاس عاطفه مثبت و منفی (PANAS) و مقیاس رضایت از زندگی (SWLS) و پرسشنامه سلامت عمومی (GHQ)را تکمیل نمودند. نتایج پژوهش آنها نشان داد که شخصیت اثرات نیرومندی بر سلامت دارد و بیش از یک سوم واریانس سلامتی را تبیین می کند. کرایسپ و همکاران (2013) به بررسی رابطه اختلال عملکرد جنسی و تیپ شخصیت در زنان پرداختند. ابزار جمع آوری اطلاعات پرسشنامه اختلال عملکرد جنسی FSFI و پرسشنامه تیپ شخصیت TIPI را تکمیل نمودند. از 79 آزمودنی 55 نفر (2/63%) پرسشنامه را تکمیل نمودند. میانگین سنی شرکت کنندگان 40 و انحراف استاندارد آن 14 بود. نتایج نشان داد که بین نمره کلی اختلال عملکرد جنسی و برون گرایی رابطه وجود دارد و افرادی که نمره برون گرایی بالاتر بودند دارای عملکرد بهتر جنسی بودند.

پی اکستو و نوبرو (2014) در پژوهشی به بررسی رابطه صفات شخصیتی و مشکلات جنسی پرداختند. برای این منظور 285 نفر (142 مرد و 143 زن) را انتخاب کردند. شرکت کنندگان پرسشنامه پنج عاملی NEO و پرسشنامه مشکلات جنسی را تکمیل نمودند. نتایج تجزیه و تحلیل نشان داد که افرادی که دارای مشکلات جنسی بیشتری بودند در ویژگی شخصیتی روان رنجوری نمرات بالایی کسب نمودند.

28